Proces selekcji

Selekcja jest rodzajem filtru, który ocenia i klasyfikuje kandydatów zgodnie z wymaganiami danego stanowiska. Proces selekcji może się zmieniać, natomiast fundamentalna zasada pozostaje zawsze ta sama: na wakujące stanowisko musi być znaleziona właściwa osoba. Podczas procesu selekcji oceniane są dwa główne czynniki: pierwszym są kompetencje - doświadczenie, umiejętności, wiedza i wykształcenie, a drugim jest osobowość.

Procedura selekcji składa się z kilku kroków, według których następujące metody mogą być użyte: "usystematyzowane" interview, testy psychologiczne, testy umiejętności, interview z udziałem konsultanta, case study, assessment centre itp.

• Rozmowa kwalifikacyjna
• Typy rozmów kwalifikacyjnych
• Metody testowania
• Rola tzw. "Assessment Center - Centrum Oceny" podczas doboru kandydatów

Rozmowa kwalifikacyjna
Rozmowa kwalifikacyjna / Interview jest pierwszą okazją na przedstawienie się potencjalnemu pracodawcy. Trzeba być do takiej rozmowy dobrze przygotowanym, ponieważ jest ona szczególnie ważna. Przed interview powinno zrobić się przegląd swojej dotychczasowej kariery i odpowiedzieć sobie na pytanie "dlaczego chcę dostać tę pracę"? Krytycznie oceń swoje umiejętności i osiągnięcia zawodowe przed zgłoszeniem aplikacji na daną pozycję.
Zaleca się także zebrać przed interview jak najwięcej informacji o firmie do której się aplikuje. Ważne jest posiadanie jasnej idei tego do czego się dąży oraz ścieżki przyszłej kariery. Bardzo ważny jest także profesjonalny ubiór. Nie wolno się spóźniać! Spóźnianie się na interview może mieć bardzo negatywny wpływ na efekt aplikacji. Rozmówca może mieć ograniczony czas na przeprowadzenie rozmowy, może mieć tego dnia też kilku innych kandydatów. O ewentualnym spóźnieniu należy poinformować telefonicznie, lub przełożyć spotkanie na inny termin o ile jest to możliwe.
Pewność siebie, pozytywne nastawienie jest dużą zaletą podczas rozmów rekrutacyjnych. Należy mówić szczerze i uczciwie o swoim doświadczeniu zawodowym i zdolnościach. Mówienie nieprawdy podczas interview wprowadza w błąd nie tylko przeprowadzającego rozmowę, ale także ubiegającego się o pracę. Należy słuchać rozmówcy uważnie i przywiązywać wagę do każdego jego słowa. Nawet dłuższa przerwa w wypowiedzi może coś oznaczać: niepewność mówiącego lub podkreślenie wcześniejszej wypowiedzi. Podczas rozmowy rekrutacyjnej nie należy też narzekać, na przykład na poprzedniego pracodawcę. Należy grzecznie odmówić proponowanych napojów - może to zdekoncentrować i odwrócić uwagę od sedna rozmowy, poza tym nie ma nic gorszego niż rozlanie kawy na biurku potencjalnego pracodawcy.
W przypadku nie zrozumienia pytania, należy poprosić o wyjaśnienie. Jeżeli potrzebny jest czas na zebranie myśli - nie należy się wahać, aby o tym powiedzieć. Należy rozwijać swoje wypowiedzi, nigdy nie odpowiadać na pytania zdawkowym "tak" lub "nie". Warto także podkreślać istotne kwestie poprzez ich powtarzanie.
Należy kontrolować swoją gestykulację i nerwowe odruchy. Niewskazane jest "huśtanie nogami", przesadna gestykulacja, zabawa biżuterią czy długopisem.
Odpowiadając rozmówcy na pytania należy patrzeć mu w oczy. Wskazany jest także uśmiech. Należy wyrażać się zrozumiale i precyzyjnie. Ważna jest też odpowiednia "mowa ciała". Trzeba mieć ze sobą także wszystkie potrzebne dokumenty (w tym egzemplarz swojego CV).
Rozmowy rekrutacyjne składają się zwykle z kilku spotkań. Nie jest więc zalecane, aby mówić o swoich oczekiwaniach finansowych podczas pierwszego interview, chyba że pytanie o zarobki zostało zadane przez prowadzącego rozmowę.

Typy rozmów kwalifikacyjnych
Pierwszy etap rozmowy rekrutacyjnej zwykle odbywa się pomiędzy specjalistą HR czy konsultantem ds. rekrutacji a potencjalnym pracownikiem. Rodzaje interview są bardzo różnorodne i różne firmy używają różnych technik. Najczęściej jednak prowadzący rozmowę przedstawia firmę i zadaje serię pytań.

Interview "jeden na jeden"
Jedna osoba przeprowadza rozmowę rekrutacyjną z kandydatem i podejmuje ewentualną decyzję o zatrudnieniu. Przeprowadzający rozmowę ma zwykle listę pytań, które zadaje wszystkim kandydatom a następnie porównuje i ocenia ich odpowiedzi.

Rozmowy prowadzone przez większą liczbę osób
Rozmowę z kandydatem przeprowadza grupa osób, która wspólnie podejmuje decyzję. Staraj się rozdzielić swoją uwagę między wszystkie osoby, zwracając się do każdego z nich. Jeśli to możliwe, postaraj się aby członkowie komisji rozmawiali również między sobą.

Rozmowy kwalifikacyjne przez telefon
Bądź przygotowany! Unikaj głosów i szumów w tle. Jeśli jest to możliwe, bądź sam w pokoju w którym odbywasz rozmowę. Rozmówca nie widzi Twojej "mowy ciała", więc używaj głosu aby wyrażać swoje emocje. Mów odrobinę wolniej niż zwykle i nie martw się, że występują krótkie przerwy w rozmowie - prawdopodobnie potencjalny pracodawca robi w tym czasie notatki.

Rozmowy grupowe(tzw. assessment center)
Ten typ rozmowy jest często używany w międzynarodowych firmach. Pracodawca zaprasza kilku kandydatów, aby poznać ich sposoby pracy w grupie, sprawdzić ich zdolności interpersonalne a także umiejętności rozwiązywania problemów i wyznaczyć im funkcje pracy w zespole.

Przypadkowe interview
Ten typ rozmowy możecie Państwo spotkać, np.: na targach pracy, albo gdy kontaktujecie się telefonicznie z pracownikiem firmy, zajmującym się wyszukiwaniem pracowników (headhunter). Takie rozmowy są z reguły krótkie i służą jedynie uzyskaniu informacji, czy potencjalny pracodawca i dany kandydat są zainteresowani dalszym postępowaniem rekrutacyjnym.

Rozmowy w sytuacjach stresowych
Jak sugeruje nazwa, tego typu rozmowy prowadzone są wtedy, gdy stanowisko o jakie się starasz wymaga pracy w stresujących warunkach. Ten typ rozmów najczęściej jest prowadzony na stanowiska związane ze sprzedażą i marketingiem. Kandydat może być zmuszony czekać na spotkanie przez dłuższy czas, a rozmówca może być bardzo nieuprzejmy podczas rozmowy. W ten sposób oceniana jest umiejętność radzenia sobie w sytuacjach stresowych.

Drugi etap / druga rozmowa
Ten typ rozmowy przeznaczony jest dla kandydatów, którzy pomyślnie przeszli pierwszy etap i zostali wstępnie zakwalifikowani. Na drugim etapie zazwyczaj spotykacie się Państwo już z przyszłym bezpośrednim lub pośrednim przełożonym. Możecie Państwo spodziewać się bardziej szczegółowych i specjalistycznych pytań, dotyczacych danej pracy. (Przed tą rozmową radzimy zdobyć jak najwięcej informacji o działalności firmy).

Metody testowania
Można wyróżnić trzy typy testowania kandydatów: grupowe, pisemne i za pomocą zadań interakatywnych.
Po skończonej rozmowie możecie Państwo zostać poproszeni o wypełnienie testu umiejętności, testu szybkości reagowania lub testu psychologicznego. (Powstaje coraz więcej firm przygotowujących takie testy i coraz więcej firm je stosuje). Takie testy mogą zawierać pytania lub ćwiczenia nawiązujące do konkretnych sytuacji. Stosowanie testów ma na celu dokonanie analizy i sprawdzenia umiejętności kandydata.
Konkretny typ rozmowy jest wybierany według typu oczekiwanych od kandydata umiejętności. Dla absolwentów szkół wyższych i pracowników stanowisk kierowniczych najczęściej używa się testu sprawdzającego zdolność logicznego myślenia. Sprawdza się ją za pomocą ustnych i liczbowych ćwiczeń. Kluczem do poznania umiejętności kandydata może też być analiza motywacji, w związku z czym używa się testów motywacyjnych.

Rola Assessment Centre / Ośrodka Oceny w procesie selekcji
Od początku XX wieku używano tego typu rozmów w USA i Europie Zachodniej. Podstawowym zadaniem takiej rozmowy jest zaproszenie grupy kandydatów zakwalifikowanych wcześniej, przygotować dla nich zadanie charakterystyczne dla danej pracy a polegające na rozwiązaniu problemu przez cały zespół. Pracodawca chce znać nie tylko umiejętności kandydata do pracy w zespole, ale także czy posiada predyspozycje do objęcia danego stanowiska i czy będzie umiał współpracować z dotychczasowymi pracownikami danej firmy